Η Αρχαία Ελληνική Ενωμένη Ευρώπη

Η Αρχαία Ελληνική Ενωμένη Ευρώπη

Του Ν. Ι. ΠΑΠΑΔΑΚΟΥ

ΕΝΩΜΕΝΗ ΕΥΡΩΠΗ. Έτσι την ονομάζουν. Μα τίποτε απολύτως «Ενωμένο» δεν αντικρίζεις.  Αγοράζεις ένα αυτοκίνητο από την Γερμανία, ποιος ο λόγος να πληρώσεις δασμούς; Γιατί να αποδώσεις τελωνειακούς φόρους σε χαρτί από την Σουηδία; Ποια η λογική της Ενωμένης Ευρώπης σε τέλη αεροδρομίου εντός αυτής; Τελικά που είμαστε «ενωμένοι»; Σε μισθούς; Σε συντάξεις; Σε φόρους; Στο δίκαιο;  Τι ενιαίο υπάρχει; Το νόμισμα; Μα και το Euro διαφορετική αγοραστική αξία έχει σε χώρες του Νότου και του Βορρά! Που -στα κομμάτια- είμαστε «Ενωμένη Ήπειρος»;

Ο ΕΚ των κορυφαίων διαφωτιστών , ο Γάλλος Jean-Jacques Rousseau, είχε πει: «Ο πρώτος που έφραξε ένα κομμάτι γης και του ήρθε η ιδέα να πει: Αυτό είναι δικό μου και βρήκε αφελείς που τον πίστεψαν, αυτός ήταν ο αληθινός ιδρυτής της αστικής κοινωνίας».  Η ιδέα της Ιδιοκτησίας διαμορφώθηκε με πολύ αργό ρυθμό, για να φτάσουμε σήμερα να ενώνουν (δήθεν) μέχρι και Κράτη. Με διαφορετικές φιλοσοφίες, κουλτούρες, θρησκείες, ήθη, έθιμα, παραδόσεις, ιστορία.

ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ Ελλάδα, αν και με πόλεις- Κράτη ή, μεγάλες αποικίες να γίνονται αισθητές, στην συνέχεια, το αίσθημα της ΕΝΩΣΗΣ υπήρχε. Ήμασταν  χωρισμένοι σε Βασίλεια, αλλά  ο βαθμός της αλληλεγγύης ήταν αρωγός στο κτίσιμο τεραστίων πολιτισμών. Για παράδειγμα,  Αιολείς πρόσφυγες – άνθρωποι κυνηγημένοι από την πείνα— στράφηκαν για βοήθεια στους Φρύγες. Δωρικές αποστολές ταξίδεψαν στους Λύκιους και τους Κάρες ζητώντας συμβουλές. Ίωνες κατέφυγαν στους Λαδούς για να πάρουν τα φώτα τους. Ναυτικοί ακόμα και από τον πολιτισμό της Αθήνας του Περικλή έρχονταν σε επαφή με άλλους λαούς, αλλά προπαντός  ανανέωσαν την επαφή τους με τους υπερπόντιους αδελφούς τους. Έτσι μεταλαμπάδευαν τον ελληνικό Πολιτισμό και λειτουργούσε αυξητικά (αριθμητικά και πνευματικά) το μεγαλείο του.

ΛΙΓΟΙ είναι οι ιστορικοί εκείνοι (και λόγω των πολέμων, μα και της καταγραφής τους), οι οποίοι σηματολόγησαν σωστά την επίδραση των υπερπόντιων Ελλήνων στις ελληνικές πόλεις-κράτη. Και  αυτό δεν ισχύει μόνο για την επίδραση της ’Ιωνίας στην Αττική, αλλά και για την επίδραση της Αιολίδας στους Αιολείς που έμειναν στη Θεσσαλία και τη Βοιωτία.

Το ελληνικό πνεύμα ήταν διάσπαρτο. Βρισκόταν παντού. Οι σπουδαιότερες γυναίκες της Ελλάδας, ανάμεσα τους η Σαπφώ και η Ασπασία, δεν είχαν μεγαλώσει στην κυρίως Ελλάδα, παρά σχεδόν χωρίς εξαίρεση στις μικρασιατικές αποικίες και τα νησιά του Αιγαίου. Σε τουλάχιστο τρεις από τις δώδεκα πόλεις-αποικίες της ’Ιωνίας —στη Χίο, τις Κλαζομενές και την Έφεσο— τα κορίτσια μεγάλωναν μαζί με τα αγόρια και, όπως συνέβαινε και στους μητριαρχικούς Δωριείς, ασκούνταν μαζί τους γυμνά στο τρέξιμο και στην πάλη. ’Αντίθετα με τα έθιμα των Έλλαδιτών, οι γυναίκες των Ιώνων έτρωγαν πάντα μαζί με τούς άνδρες τους —ένα έθιμο που οι Ίωνες το πήραν από τους Κάρες.

 ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ αποικίες ξεφύτρωναν σε όλα σχεδόν τα νησιά της Μεσογείου, κατά μήκος της ιταλικής και σικελικής ακτής (βλέπε Νεάπολη, τον Τάραντα και τις Συρακούσες), στα παράλια της νότιας Γαλλίας και της ’Ισπανίας (Μασσαλία), κατά μήκος της βορειαφρικανικής ακτής από τη Λιβύη (Κυρήνη) ως την Αίγυπτο (Ναύκρατις), στη νότια, δυτική και βόρεια ακτή της σημερινής Τουρκίας, στην περιοχή του Εύξεινου πόντου, στις όχθες των ποταμών Δνείστερου, Μπούγκ, Δνείπερου και, ως την καρδιά της σημερινής Ρωσίας!

ΟΙ ΑΠΟΙΚΟΙ ήταν Έλληνες. Η πρώτη ενωμένη Ευρώπη, υπό αυτή την έννοια, ήταν ελληνική. Ο τύπος της πόλης που δημιούργησαν ανταποκρινόταν στον κοσμοπολιτικό τρόπο ζωής τους. Όλα ήταν ευρύχωρα και ανοιχτό, όλα ήταν χτισμένα σύμφωνα με ένα ακριβές σχέδιο, με ίσιους φαρδιούς δρόμους που τέμνονταν σε ορθές γωνίες, με πελώρια και τολμηρά στη σύλληψη οικοδομήματα (παραδείγματα είναι ο ναός του Δία στον Ακράγαντα και ο ναός του Ποσειδώνα στην Ποσειδώνια). Η μέθοδος της κατασκευής αγαλμάτων από χυτό μέταλλο.

ΤΟ ΝΟΜΙΣΜΑ ήταν κοινό και είχε την ΙΔΙΑ αγοραστική κι εμπορική αξία: Τα  μεγάλα ποσά σε 100 δραχμές — 1 μνα (60 μνες = 1 τάλαντο), τα μεταλλικά νομίσματα, η Αίγινα με τα πρώτα ασημένια  , μετέπειτα οι ασημένιες δραχμές και οι χάλκινοι οβολοί, ήταν ένα σταθεροποιητικό δημιούργημα μια άριστης και μη διασαλευμένης οικονομικής τάξης και ροής. Η αξία των νομισμάτων ήταν ίδια και σε αποικίες, αν και άλλαζε το έμβλημα, όπως η Αίγινα την χελώνα,  η  Κόρινθος τον Πήγασο, η Αθήνα την κουκουβάγια…

ΑΠΟ την προκλασική Ελλάδα μέχρι την μεταγενέστερη αρχαία, (προ και μετα-Ομηρικά έτη) υπάρχει μια αλληλουχία. Κάτι σαν εξαιρετική συρραφή της ιστορίας των λαών με σήμα κατατεθέν, τον πολιτισμό, τις τέχνες, τα γράμματα, που επιζούν παρά την σκληρότητα των καιρών, αλλά και τις διεκδικήσεις των πόλεων.

ΟΥΤΕ καν τις «ανταύγειες» του τότε πολιτισμού, των αξιών, των αρχών, των εξαγωγών, της άνθισης, της ακμής, της διεκδίκησης, δεν απαντούμε σήμερα. Αντιθέτως. Σε αυτή την  ΕΥΡΩΠΗ, που ζούμε, στην ίδια στην οποία εμείς της χαρίσαμε το όνομα μέσω της ερωμένης του Διός, είμαστε παραδομένοι, ακούνητοι, αμίλητοι, σκυθρωποί. Περιμένοντας απλά μέσω πολιτικών υποδουλωμένων αγγελιαφόρων, να μας στείλουν κάθε φορά νέα τρομακτικά, σε βαθμό χυδαιότητας και εξαθλίωσης, μαντάτα. Κατάντια. Τίποτε άλλο.  Καλή σας ημέρα.